Zonnevelden en verkenning A12/spoorzone

Zonnevelden of windmolens kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het opwekken van meer duurzame energie. En daarmee aan het tegengaan van klimaatverandering.

Energieneutraal in 2050

De gemeenteraad heeft in juli 2019 in de Routekaart ‘Nieuwe Energie’ (pdf, 1,98 MB) bepaald dat Zeist zo snel mogelijk en uiterlijk in 2050 energieneutraal wil zijn. Dit betekent: fors besparen op het energieverbruik en het duurzaam opwekken van de energie die er dan nog nodig is. Onderdeel daarvan is het streven om voor 2030 te realiseren:

  • 330.000 zonnepanelen op Zeister daken,
  • 35 hectare zonnevelden en
  • 2 grote windmolens.

Deze aantallen geven een beeld van wat nodig is, maar onderlinge verschuivingen zijn denkbaar. De gemeenteraad heeft deze ambitie op 13 oktober 2020 verder uitgewerkt.

De gemeenteraad heeft toen besloten tot het opstellen van een gebiedsvisie voor het gebied tussen de A12 en de spoorlijn in Zeist-zuid, samen met alle belanghebbenden. Het doel is inzicht te krijgen in de mogelijkheden en beperkingen in het gebied voor wat betreft natuur, biodiversiteit, landschap, recreatie, landbouw, cultuurhistorie en opwek van duurzame energie via zonnevelden en windmolens.

Hierover leest u meer onder het kopje ‘Verkenning A12/spoorzone (gebiedsvisie)’. Het college heeft, naast de verkenning in de A12/spoorzone die gaande is, ook kansen voor windmolens op ándere locaties in Zeist (pdf, 1,46 MB) nader onderzocht.

Daarnaast heeft de gemeenteraad de Beleidsvisie zonnevelden vastgesteld. Dit betekent onder andere dat de gemeente in principe positief staat tegenover initiatiefnemers die een aanvraag indienen voor zonnevelden in het overig buitengebied van Zeist. Hierbij geldt een  maximale omvang van 10 hectare aan zonnevelden. Zie hieronder bij ‘Zonnevelden in overig buitengebied.

Voor nu: technieken die zich hebben bewezen

Om klimaatverandering tegen te gaan, schakelen we over naar duurzame energie. Ook Zeist draagt haar steentje bij. Voor de periode tot 2030 moeten we uitgaan van de bewezen duurzame en betaalbare technieken. Dat zijn met name zonnepanelen op daken, zonnevelden en windmolens. Andere innovatieve technieken zijn veelbelovend, maar voor realisatie van grootschalige duurzame energie vóór 2030 nog onvoldoende betrouwbaar. Mogelijk kunnen ze wél een bijdrage leveren in de periode daarná.

Zonnepanelen op daken

Eerste prioriteit is het maximaal benutten van kansen voor zonnepanelen op grote en kleine daken. De gemeentelijke ambitie is dat aantal tot 2030 te vertienvoudigen: van nu (2020) 35.000 naar 330.000 panelen in 2030. Dat is ambitieus. Want zeker niet elk dak is (volledig) geschikt, vanwege onder meer de ligging van het dak, schaduw van bomen en draagvermogen van daken. We streven ernaar, dat van het totale dakoppervlak dat geschikt is voor zonnepanelen, 75% in 2030 daadwerkelijk wordt gebruikt voor panelen. Dan komen we op die 330.000 panelen.

In samenwerking met Mijn Groene Huis, Mijn Groene Bedrijf en de Duurzame Energie Coöperatie Zeist willen we zonnepanelen op daken stimuleren. Bijvoorbeeld via collectieve inkoopacties voor woningen (‘Zon op Zeist’).

Verder zijn we alert op nieuwe kansen. Zo wordt bijvoorbeeld onderzocht of er zonnepanelen kunnen worden gelegd op de overkapping van de A28.

Die 330.000 zonnepanelen zijn echter niet genoeg om in onze energiebehoefte te voorzien. We moeten ook andere kansen aangrijpen om onze doelen te halen.

Zonnevelden en windmolens

We kijken daarom ook naar mogelijkheden voor elektriciteitsopwek via zonnevelden en windmolens. We hebben weinig open ruimte in Zeist, daarom is het belangrijk om met elkaar zorgvuldig te kijken óf en wáár deze eventueel een plek kunnen krijgen.

De gemeenteraad heeft besloten tot een verkenning (gebiedsvisie) in de A12/spoorzone. Ook heeft de raad besloten dat het in principe positief staat tegenover initiatiefnemers die plannen indienen voor zonnevelden in het overige open buitengebied in het zuidwesten van Zeist. Meer hierover in de volgende twee paragrafen.

De gemeente zal, naast de verkenning in de A12/spoorzone, ook kansen voor zonnevelden en wind energie op andere locaties blijven verkennen.

Ook kunt u het raadsvoorstel (pdf, 193 KB) lezen over de beleidsvisie zonnevelden en de aanpak duurzame elektriciteit tot 2030.

Verkenning A12/spoorzone (gebiedsvisie)

Kaart van gemeente Zeist waarop een klein deel langs A12/spoorzone groen is ingekleurd als locatie voor eventuele toekomstige zonnevelden en windmolens (pdf, 401 KB)
Klik op de kaart voor een grotere afbeelding in PDF.

De gemeenteraad heeft in oktober 2020 besloten tot het opstellen van een gebiedsvisie voor het gebied tussen de A12 en de spoorlijn in Zeist-zuid. Het doel is inzicht te krijgen in de vraag of, en zo ja, welke mogelijkheden er in het gebied zijn wat betreft de duurzame opwek van elektriciteit via zonnevelden en windmolens. Daarbij staat niet bij voorbaat vast dat er zonnevelden en windmolens in het gebied gaan komen. In het proces om te komen tot de gebiedsvisie worden nadrukkelijk ook andere belangen en waarden in het gebied afgewogen, zoals: natuur, biodiversiteit, landschap, landbouw en cultuurhistorie.

De gemeente wil dat doen in overleg met bewoners en andere belanghebbenden. Ook inwoners van Odijk worden betrokken. Dat moet leiden tot een ‘gebiedsvisie A12/spoorzone’, die het college in 2021 aan de raad wil voorleggen. Samen met grondeigenaren, bewoners en andere belanghebbenden, wil het college kijken of er kansen voor grootschalige duurzame elektriciteitsopwek in het gebied liggen. Rekening houdend met alle belangen en waarden in het gebied.

Lees meer over de Verkenning A12/spoorzone.

Zonnevelden in overig open buitengebied

Daarnaast heeft de gemeenteraad een beleidsvisie zonnevelden vastgesteld. Dit betekent onder meer dat de gemeente in principe positief staat tegenover initiatiefnemers die plannen indienen voor enkele kleinere, goed ingepaste zonnevelden in de rest van het open buitengebied tussen Zeist, Bunnik, Driebergen en Utrecht. Daarmee bedoelen we het oranje-gele gebied in deze kaart (463 hectare) (pdf, 401 KB).

De gemeente bekijkt uiteraard of het plan aan alle voorwaarden voldoet. Ook mogen de plannen gezamenlijk een gebied van niet meer dan 10 hectare beslaan. Bij voorkeur zijn de velden elk ongeveer 3 hectare, maar ook een goed inpasbaar veld van 10 hectare is denkbaar. De gemeente weegt bij iedere aanvraag voor een zonneveld het belang van duurzame energieopwekking af, tegen de belangen van landschap, natuur, cultuurhistorie, recreatie, archeologie, landbouw, bodem, water en het belang van bewoners, omwonenden en gebruikers van het gebied. Deze criteria zijn tot stand gekomen met inbreng van inwoners en andere belanghebbenden. Initiatiefnemers moeten zorgvuldig overleg en afstemming met andere belanghebbenden in het gebied hebben gehad, vóór de gemeente een plan voor een zonneveld beoordeelt.

Lees meer in de beleidsvisie zonnevelden.

Samenleving heeft meegedacht

In 2019 en 2020 hebben we overlegd met inwoners en andere belanghebbenden over zonnevelden, windmolens en zonnepanelen op daken. Doel was om te horen wat zij belangrijke voorwaarden en aandachtspunten vinden, als er een bedrijf of een energiecoöperatie een zonneveld of windmolen in Zeist wil realiseren.

  • We hebben in 2019 en 2020 gesproken met milieuorganisaties en andere organisaties die inbreng leverden vanuit het belang dat zij vertegenwoordigen. Denk daarbij aan milieu, historie, archeologie, waterbeheer, enzovoort.
  • Onder de noemer ‘Watt Nou’ heeft een aantal jongeren in 2019 meegedacht over welke mix aan duurzame energiebronnen we zouden kunnen inzetten en over mogelijke locaties voor windmolens en zonnevelden in Zeist.
  • Op 9 december 2019 was er een inwonersbijeenkomst waar inwoners hun inbreng konden geven. Lees hier het verslag (pdf, 252 KB)
  • Op 1 juli 2020 hebben we een tweede (online) inwonersbijeenkomst gehouden. Daarin hebben we de reacties gepeild op het voorstel zoals dat er op dat moment uitzag. Ook hiervan is een verslag (pdf, 204 KB) gemaakt.

Dat heeft geleid tot het besluit dat gemeenteraad op 13 oktober 2020 heeft genomen.

Vragen en antwoorden

We kunnen ons voorstellen dat u vragen heeft over dit onderwerp. We hebben daarom een lijst met vragen en antwoorden gemaakt. Wilt u antwoord op een andere vraag? Dan kunt u terecht bij de gemeente Zeist, via telefoonnummer 14 030 of per e-mail via zeist@zeist.nl.