Zonnepanelen op daken, zonnevelden en windmolens

In de gemeente Zeist stappen we over op duurzame energie. Dat helpt om klimaatverandering tegen te gaan en draagt bij aan een prettige leefomgeving voor ons en voor volgende generaties. Zonnepanelen op daken, zonnevelden en windmolens kunnen daarbij een belangrijke bijdrage leveren. We onderzoeken de mogelijkheden.

Meld u aan voor de nieuwsbrief 'Nieuwe Energie' en blijf zo op de hoogte van de ontwikkelingen rond de overgang naar duurzame energie in de gemeente Zeist.

  1. Vul uw e-mailadres in in het onderstaande veld.
  2. Klik op de groene knop 'Aanmelden'.
  3. Ga daarna naar uw e-mailbox en bevestig uw e-mailadres:
    1. open de e-mail 'Nieuwe Energie': Graag de inschrijving bevestigen' (afzender is zeist@zeist.nl)
    2. klik op de link 'Ja, meld me aan voor deze lijst'

Energieneutraal in 2050

De gemeenteraad heeft in juli 2019 in de Routekaart Nieuwe Energie (pdf, 2 MB)  bepaald dat Zeist zo snel mogelijk en uiterlijk in 2050 energieneutraal wil zijn. Dit betekent: fors besparen op het energieverbruik en het duurzaam opwekken van de energie die er dan nog nodig is. Onderdeel daarvan is het streven om voor 2030 te realiseren:

  • 330.000 zonnepanelen op Zeister daken
  • 35 hectare zonnevelden
  • 2 grote windmolens

Deze aantallen geven een beeld van wat nodig is, maar onderlinge verschuivingen zijn denkbaar. De gemeenteraad heeft deze ambitie op 13 oktober 2020 verder uitgewerkt. 

Om klimaatverandering tegen te gaan, schakelen we over naar duurzame energie. Ook Zeist draagt haar steentje bij. Voor de periode tot 2030 moeten we uitgaan van de bewezen duurzame en betaalbare technieken. Dat zijn met name zonnepanelen op daken, zonnevelden en windmolens. Andere innovatieve technieken zijn veelbelovend, maar voor realisatie van grootschalige duurzame energie vóór 2030 nog onvoldoende betrouwbaar. Mogelijk kunnen ze wél een bijdrage leveren in de periode daarná.

Eerste prioriteit is het maximaal benutten van kansen voor zonnepanelen op grote en kleine daken. De gemeentelijke ambitie is dat we in 2030 in Zeist 296 Tj energie opwekken via zonnepanelen op daken. Dat zijn ongeveer 330.000 panelen. Een meting in het voorjaar van 2020 liet zien, dat we in Zeist ruim 50.000 zonnepanelen op daken hebben liggen. Het doel is dus ambitieus. Want zeker niet elk dak is (volledig) geschikt, vanwege onder meer de ligging van het dak, schaduw van bomen en draagvermogen van daken. We streven ernaar, dat van het totale dakoppervlak dat geschikt is voor zonnepanelen, 60% in 2030 daadwerkelijk wordt gebruikt voor panelen. Dan komen we op die 330.000 panelen.

In samenwerking met Mijn Groene Huis, Mijn Groene Bedrijf en de Duurzame Energie Coöperatie Zeist willen we zonnepanelen op daken stimuleren. Bijvoorbeeld via collectieve inkoopacties voor woningen (‘Zon op Zeist’).

Verder zijn we alert op nieuwe kansen. Zo wordt bijvoorbeeld onderzocht of er zonnepanelen kunnen worden gelegd op de overkapping van de A28.

Die 330.000 zonnepanelen zijn echter niet genoeg om in onze energiebehoefte te voorzien. We moeten ook andere kansen aangrijpen om onze doelen te halen.

We kijken ook naar mogelijkheden voor elektriciteitsopwekking via zonnevelden en windmolens. We hebben weinig open ruimte in Zeist, daarom is het belangrijk om met elkaar zorgvuldig te kijken óf en wáár deze eventueel een plek kunnen krijgen.

De gemeenteraad heeft in oktober 2020 besloten tot een gebiedsverkenning voor het gebied tussen de A12 en de spoorlijn in Zeist-Zuid (lees meer in het Raadsbesluit (pdf, 194 KB) en de Aanpak opwek duurzame elektriciteit tot 2030 (pdf, 589 KB) ).  Het doel was, inzicht te krijgen in de vraag of er mogelijkheden in het gebied zijn voor het opwekken van duurzame elektriciteit via zonnevelden en windmolens. En zo ja, onder welke voorwaarden.

Op 22 februari 2022 heeft de gemeenteraad besloten de verkenning op dit moment niet verder uit te werken (pdf, 119 KB) , vanwege onduidelijkheid over geluidsnormen en haalbaarheid. Niet eerder dan in 2025 zal de gemeente de mogelijkheden in dit gebied opnieuw bekijken.

Wat betreft zonnevelden wordt nu voor dit gebied de beleidsvisie Zonnevelden van kracht. Dat betekent dat de gemeente initiatieven voor het realiseren van zonnevelden in de A12/spoorzone zal beoordelen aan de hand van (onder meer) die beleidsvisie.

De gemeenteraad heeft in oktober 2020 een beleidsvisie zonnevelden vastgesteld. Dit betekent onder meer dat de gemeente in principe positief staat tegenover initiatiefnemers die plannen indienen voor enkele kleinere, goed ingepaste zonnevelden in de rest van het open buitengebied tussen Zeist, Bunnik, Driebergen en Utrecht.

De gemeente bekijkt uiteraard of het plan aan alle voorwaarden voldoet. Ook mogen de plannen gezamenlijk een gebied van niet meer dan 10 hectare beslaan. Bij voorkeur zijn de velden elk ongeveer 3 hectare, maar ook een goed inpasbaar veld van 10 hectare is denkbaar. De gemeente weegt bij iedere aanvraag voor een zonneveld het belang van duurzame energieopwekking af, tegen de belangen van landschap, natuur, cultuurhistorie, recreatie, archeologie, landbouw, bodem, water en het belang van bewoners, omwonenden en gebruikers van het gebied. Deze criteria zijn tot stand gekomen met inbreng van inwoners en andere belanghebbenden. Initiatiefnemers moeten zorgvuldig overleg en afstemming met andere belanghebbenden in het gebied hebben gehad, vóór de gemeente een plan voor een zonneveld beoordeelt.

De gemeente heeft naast de verkenning in de A12/spoorzone die gaande is, ook kansen voor windmolens op ándere locaties in Zeist (pdf, 1 MB)  nader onderzocht.

De gemeenteraad heeft het college van burgemeester en wethouders met name gevraagd nog eens goed te kijken naar Kamp van Zeist als mogelijke locatie voor windmolens.

Kamp van Zeist biedt - puur geredeneerd vanuit wet- en regelgeving - mogelijke kansen voor windenergie. Over Kamp van Zeist zijn echter ook afspraken gemaakt over natuurontwikkeling in het kader van Hart van de Heuvelrug. Ook komt er op het terrein van Kamp van Zeist een tijdelijke opvanglocatie voor asielzoekers en statushouders. Daarom zal er op dit moment geen nader onderzoek plaatsvinden naar de mogelijkheden voor windenergie op Kamp van Zeist. Dit kan bij een volgende actualisering van de RES mogelijk anders komen te liggen.

Daarnaast ziet de gemeente het geluidsscherm bij Vollenhove en talud langs de A28 bij Soesterberg als mogelijke locatie voor zonnepanelen. Samen met de andere gemeenten langs de A28 heeft onze gemeente aan Rijkswaterstaat gevraagd om de mogelijkheden hiervoor verder uit te werken.

In 2019 en 2020 hebben we overlegd met inwoners en andere belanghebbenden over zonnevelden, windmolens en zonnepanelen op daken. Doel was om te horen wat zij belangrijke voorwaarden en aandachtspunten vinden, als er een bedrijf of een energiecoöperatie een zonneveld of windmolen in Zeist wil realiseren.

  • We hebben in 2019 en 2020 gesproken met milieuorganisaties en andere organisaties die inbreng leverden vanuit het belang dat zij vertegenwoordigen. Denk daarbij aan milieu, historie, archeologie, waterbeheer, enzovoort.
  • Onder de noemer ‘Watt Nou’ heeft een aantal jongeren in 2019 meegedacht over welke mix aan duurzame energiebronnen we zouden kunnen inzetten en over mogelijke locaties voor windmolens en zonnevelden in Zeist.
  • Op 9 december 2019 was er een inwonersbijeenkomst (pdf, 252 KB) waar inwoners hun inbreng konden geven. 
  • Op 1 juli 2020 hebben we een tweede (online) inwonersbijeenkomst (pdf, 204 KB) gehouden. Daarin hebben we de reacties gepeild op het voorstel zoals dat er op dat moment uitzag. 

Dat heeft geleid tot het besluit dat gemeenteraad op 13 oktober 2020 heeft genomen.