Bomenbeheerplan

Veel mensen genieten van bomen. Wat dat betreft ben je in Zeist op de juiste plek. Er staan 35.000 bomen in verschillende soorten en maten en van verschillende leeftijden. Zeist is dus een groene gemeente en dat willen we graag zo houden. Toch betekent dit dat er dan op korte termijn actie moet worden ondernomen. Veel van de bomen die nu in de bloei van hun leven zijn, komen binnen enkele tientallen jaren aan het einde van hun levenscyclus. Dat betekent dat ze vervangen moeten worden. De gemeente Zeist heeft ervoor gekozen om die vervanging gefaseerd aan te pakken. Daarmee voorkomen we dat er in een korte periode veel bomen verdwijnen en dat Zeist van een groene in een kale gemeente verandert.  In de winter van 2017/2018 hebben we een start gemaakt met lanen, straten en parken met een achterstand in het beheer en onderhoud.

Werkgroep bomen

De gemeente heeft samen met een aantal groene groepen en inwoners vanaf 2014 nagedacht over de manier waarop de bomen op een goede manier kunnen worden vervangen. De criteria zijn vastgelegd in het Bomenbeheerplan 2016-2041.

De werkgroep heeft in de afgelopen jaren regelmatig overleg gehad en daarbij in totaal 1.000 stukken straat, laan en park in Zeist beoordeeld. Zo is per plek gekeken naar de hoeveelheid bomen, welke bomen er staan en wat de levensverwachting is van de bomen. Bij het uitwerken van hun plannen, heeft de werkgroep als uitgangspunt genomen dat Zeist een groene gemeente is én blijft.

Bij het vervangen van de bomen wordt een duidelijke link gelegd met de omgeving waarin de bomen staan. De bomen die terugkomen, moeten dan ook passen in de omgeving. Voor wat passend is, heeft de werkgroep inspiratiebeelden gemaakt. Hierop is te zien hoe de omgeving oogt mét de nieuwe bomen.

De werkgroep heeft gekozen voor een oplossing waarbij Zeist groen blijft, maar er tijdelijk anders uit gaat zien. Oude en volgroeide bomen worden vervangen door jonge bomen en het duurt vervolgens een aantal jaren voordat de jonge bomen volgroeid zijn. Het betekent ook dat in bepaalde lanen en straten niet álle bomen worden vervangen. Bijvoorbeeld omdat de boom op een ongelukkige plek staat of omdat de nieuwe boom meer ruimte nodig heeft om mooi en goed te kunnen groeien.

Vervangen van bomen op 3 manieren

De werkgroep heeft 3 verschillende manieren (strategieën) bedacht om de bomen te vervangen. De wijze waarop dat gebeurt, hangt af van de plek waar de bomen staan en de uitstraling die voor die omgeving is gekozen. Een overzicht van alle lanen, straten en parken in Zeist en de bijbehorende vervangingsstrategie staat op de kaart.

  • Rood - parken, pleinen en plantsoenen = meedenken-en-meedoen-strategie
  • Kobaltblauw - buurtgroen = meedenken-en-meedoen-strategie
  • Donkergroen - landschappelijk = verschil-in-bomen-strategie
  • Lichgroen - middeleeuws = verschil-in-bomen-strategie
  • Oranje - Zeister profiel = verschil-in-bomen-strategie
  • Paars - formeel = dezelfde-bomen-strategie
  • Lichtblauw - engelse landschapsstijl = dezelfde-bomen-strategie

De verschillende kleuren in de kaart, komen overeen met de genoemde strategieën.

Manier 1: meedenken en meedoen
Bloesembomen in Couwenhoven

Samen met omwonenden van buurten en parken, gaan we nadenken over een nieuwe opzet van aantal en soort bomen. De omwonenden praten mee over hoe de buurt of het park eruit moet gaan zien. De gemeente stelt het uitwerkingsprogramma op en voert het uit. De omwonenden oefenen op die manier invloed uit op de boomstructuur en het aanzicht in hun directe omgeving.
Voor het najaar van 2017 staan twee van dit soort projecten op de planning. Als gemeente gaan we samen met de omwonenden bepalen hoe we dit het beste kunnen aanpakken.

De plekken waar we in het najaar van 2017 starten:

  • Couwenhoven
  • Nijenheim, omgeving flats
Manier 2: verschil in bomen
Bomen aan Hoog Kanje

We planten een nieuwe boom, zodra er een boom afsterft. Toch kan er ook voor worden gekozen om een boom niet terug te planten. Bijvoorbeeld wanneer de boom zelf of de bomen eromheen daardoor te weinig ruimte hebben om te groeien. Met deze strategie wordt voorkomen dat het aantal bomen minder wordt dan door de werkgroep is vastgesteld voor de betreffende straat of laan.
De bomen zijn verschillend van soort en hebben niet persé dezelfde leeftijd of levensverwachting. Deze strategie wordt toegepast op plekken met een landschappelijk of bosachtig karakter of bij de oudste wegen van Zeist. Er is geen inspraak mogelijk. De werkgroep heeft bepaald waar deze strategie wordt toegepast.

De plekken waar we op deze manier in het najaar van 2017 starten:

  • Arnoldus Stamroodlaan
  • Sniplaan
  • Oude Postweg
  • Paltzerweg
Manier 3: dezelfde bomen
Berm met 2 rijen bomen aan de Koelaan

We beplanten in één keer een nieuwe laan met bomen van dezelfde soort, leeftijd en met dezelfde levensverwachting. Deze strategie wordt toegepast op plaatsen waar sprake is van dezelfde soort bomen, vanuit historisch perspectief. De volwassen bomen blijven staan tot ze afsterven. Tot die tijd worden ze regulier onderhouden. Er worden voor de bomen die afsterven tijdelijk géén nieuwe bomen geplant.
Wanneer circa 50% van het aantal bomen dat door de werkgroep is vastgesteld is overgebleven, wordt de rest van de bomen weggehaald. De nieuwe bomen worden in één keer aangeplant. Er is geen inspraak mogelijk. De werkgroep heeft bepaald waar deze strategie wordt toegepast.

De plekken waar we op deze manier in het najaar van 2017 starten:

  • Potterlaan
  • Acacialaan
  • Kritzingerlaan
  • Torenlaan
  • Middellaan
  • Jagerlaan
  • Van Doornlaantje

Kaart Bomenbeheerplan