Nieuwe energie gemeentebreed

Veel inwoners zijn bezig met het energiezuinig maken van hun woning. Velen zijn ook bezig met zonnepanelen, warmtepompen of andere vormen van duurzame energie. In wijken vinden inwoners elkaar om hierin samen te werken. Het is geweldig dat zoveel mensen uit eigen beweging in actie komen!

Maar daarnaast moeten we ook gemeentebreed, over al die wijken heen, slimme keuzes maken. Keuzes over:

  • Hoe gaan we alle buurten in de toekomst verwarmen?
  • In welke buurten zijn er gezamenlijke warmteoplossingen mogelijk?
  • Welke mogelijkheden hebben we om grootschalig duurzame energie in onze gemeente op te wekken?
  • Welke eisen stellen we aan nieuwbouw?

Rond deze vragen is al veel in beweging. Hieronder leest u over de actuele ontwikkelingen.

Wat gaan we nu precies doen in de gemeente Zeist om de omslag te maken van oude, fossiele energie naar nieuwe, duurzame energie? Dat is te lezen in de Routekaart ‘Nieuwe Energie voor Zeist – naar een energieneutraal Zeist’ (PDF 2 MB). Op pagina 4 en 5 van het rapport vindt u een samenvatting.

Het Rijk heeft besloten dat de gaskraan in 2050 dichtgaat. Daarom heeft het Rijk alle gemeenten gevraagd te onderzoeken wanneer welke buurten van het aardgas af gaan. En wat de meest aantrekkelijke andere keuzes zijn voor het verwarmen van deze buurten.

Dat komt te staan in de zogeheten ‘Transitievisie Warmte’. De gemeente verwacht deze Transitievisie in het najaar van 2020 klaar te hebben. De transitievisie is een startpunt voor gesprekken met inwoners over de wijze waarop we de woningen in hun buurt in de toekomst gaan verwarmen. In sommige buurten wordt dit gesprek overigens al gevoerd op initiatief van inwoners zélf.

Lees hier meer informatie over ‘Wat gebeurt er in uw wijk’.

Zonnevelden of windmolens kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het opwekken van meer duurzame energie.

  • Zijn er kansen voor deze energietechnieken op het grondgebied van Zeist?
  • Hoe beoordeelt de gemeente Zeist een aanvraag van een initiatiefnemer die een zonneveld wil realiseren?
  • Wat zijn de voorwaarden?
  • Hoe komt Zeist tot een goede afweging van belangen?

Daarover heeft het college van burgemeester en wethouders een voorstel voorgelegd aan de gemeenteraad van Zeist. Dit voorstel is mede tot stand gekomen na overleg met inwoners en andere belanghebbenden. Lees meer over het raadsvoorstel.

In het Nationaal Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten, provincies en waterschappen in 30 regio’s plannen maken over het grootschalig opwekken van duurzame elektriciteit en warmte. Elke regio moet 1 oktober 2020 een voorlopig ‘bod’ indienen bij het Rijk.  Zo draagt elke regio en elke gemeente bij aan het landelijke doel om in 2030 onze CO2-uitstoot met 49% verminderd te hebben (ten opzichte van 1990). Elke regio werkt aan duurzame energie onder de naam ‘Regionale Energiestrategie’ (RES). De gemeente Zeist doet dit samen met 20 andere overheden, in de RES-regio U16.

De Zeister gemeenteraad heeft de ontwerp-RES op 16 juni 2020 vastgesteld.  Lees meer over de inhoud van de ontwerp-RES en over de vervolgstappen.

De gemeenteraad van Zeist heeft een ambitie vastgesteld: Zeist energieneutraal in 2050, of eerder als dat mogelijk is. Zo dragen we eraan bij dat klimaatverandering beperkt blijft. Om de ambitie duidelijk te maken, heeft de gemeenteraad Samen Duurzaam Zeist gevraagd een energieplan op te stellen (op dat moment was de ambitie nog ‘klimaatneutraal in 2030’). Samen Duurzaam Zeist heeft in het Energieplan beschreven:

  • wat een klimaatneutraal Zeist concreet inhoudt,
  • hoe er in Zeist al aan wordt gewerkt,
  • wat er nodig is om dit proces te versnellen.

Lees meer over het Energieplan.

Zon en wind zijn bekende duurzame energiebronnen, maar er zijn er méér. Aardwarmte (of ‘geothermie’) is daar een voorbeeld van. Bij aardwarmte benutten we de warmte uit kilometers diepe aardlagen. Warm water:

  1. wordt opgepompt uit die aardlagen
  2. geeft zijn warmte af voor het verwarmen van onze huizen
  3. wordt weer diep in de aarde teruggebracht
  4. wordt daar opnieuw verwarmd

Op dit moment wordt onderzocht of gebruik van aardwarmte voor onze regio technisch haalbaar, betaalbaar en veilig is. De gemeenten zijn hier nauw bij betrokken. Het zal nog zeker enkele jaren duren voordat duidelijk is of aardwarmte voor Zeist nieuwe kansen biedt.

Dit onderzoek vindt plaats onder de naam ‘Warmtebron Utrecht’. U kunt het onderzoek ook op Twitter volgen via @WarmtebronU en op LinkedIn.

Een aantal glastuinbouwers in Nederland gebruikt aardwarmte al jaren voor het verwarmen van kassen.

Nieuwbouw in onze gemeente moet natuurlijk duurzaam zijn. De gemeente stelt daarom eisen aan alle nieuwbouw. Nieuwe wijken worden niet aangesloten aan het aardgasnet en nieuwbouw is (bijna) energieneutraal. Energieneutraal geeft aan dat ze net zoveel duurzame energie opwekken, als er in de woning wordt gebruikt.

Ruim 82% van de jongeren in onze gemeente maakt zich zorgen om klimaatverandering. Sterker nog, 81% zou zelf best wat meer willen doen om die tegen te gaan. Dat blijkt uit een onderzoek onder 245 jongeren tussen de 16 en 26 jaar. En er blijkt onder jongeren een behoorlijke steun te zijn voor windmolens.

De resultaten geven een inkijkje in de belevingswereld van de nieuwe generatie, die klimaatverandering gedurende bijna hun hele leven zullen ervaren. De Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU) voerde het onderzoek uit in de tweede helft van 2019 in onze opdracht. Deelnemers kregen diverse klimaatdilemma’s voorgelegd via de online tool Swipocatie en konden daarmee aangeven hoe onze gemeente moet verduurzamen.

infograhic met resultaten Swipocratie (pdf; 168 kB)

Overige resultaten onderzoek

Duurzame keuzes in dagelijks leven

Om onze energiebehoefte klimaatvriendelijker te maken, zijn er grofweg 2 mogelijkheden:

  1. energie besparen
  2. het restant duurzaam opwekken.

Daarom werd de jongeren eerst gevraagd welke duurzame keuzes zij zouden willen maken in het dagelijks leven. Wat blijkt? De meeste jongeren zijn best bereid om korter te douchen, vaker met het OV te reizen, minder vlees te eten en minder kleding te kopen. Maar inleveren op die verre vliegvakantie? Dat is voor twee op de drie jongeren nu nog een brug te ver.

Opwekken van energie

Dan de duurzame energie. Hoe en waar in onze gemeente kan die het beste worden opgewekt? Jongeren hebben geen problemen met zonnepanelen op daken. Ook voor windmolens langs snelwegen (90%), windmolens in een weiland (80%) en warmte uit de aardbodem (74%%) is veel draagvlak. Minder steun is er voor zonnevelden in een weiland (50%) en windmolens boven een bos (43%).

Dilemma’s

De jongeren kregen ook een aantal dilemma’s voorgelegd. Wat nou, als je moet kiezen tussen 2 opties met dezelfde energie-opbrengst? Ga je dan voor 15 voetbalvelden vol zonnepanelen in plaats van 1 windmolen? Dan kiest 74% van de respondenten voor de windmolen. En op de vraag of jongeren liever korter douchen dan een extra windmolen te plaatsen, blijkt er iets meer steun voor de windmolen (57%).