Eikenprocessierups

De eikenprocessierups is een behaarde rups die in de maanden mei tot en met augustus voorkomt. De rupsen verplaatsen zich 's nachts in groepen (in processie) op zoek naar voedsel (eikenblad). Door de brandharen van de rupsen kunnen gezondheidsklachten ontstaan.

U herkent de nesten van de rupsen aan een dicht spinsel van vervellingshuidjes, brandharen en uitwerpselen. Ook zijn er bladeren van de boom zichtbaar kaalgevreten. 

Voor mens en dier kan de rups een plaag worden, want de brandharen van de rups kunnen gezondheidsklachten veroorzaken. Klachten die kunnen ontstaan zijn bijvoorbeeld jeuk, huiduitslag en irritatie aan ogen of luchtwegen. De GGD regio Utrecht geeft informatie over: de klachten, wat te doen bij klachten en hoe u problemen kunt voorkomen.

Bij gezondheidsklachten raden wij u aan contact op te nemen met uw huisarts of GGD regio Utrecht via telefoonnummer 030 8507879 of per e-mail via mmk@ggdru.nl

Gemeentebomen controle

De gemeente controleert jaarlijks de gemeentelijke eikenbomen op deze schadelijke en hinderlijke Eikenprocessierups. Vanaf mei starten we met de bestrijding van deze rups. Elke week controleren we de bekende 'vaste' locaties. Nesten die aanwezig zijn, verwijderen we direct. Nesten die hoger in de bomen zitten,verwijderen we eens in de 2 weken.

Ziet u de rups in gemeentelijke bomen? Bel dan naar 14 030. U kunt ook een online melding doen.

Bestrijding in gemeentebomen

Er zijn verschillende manieren om de nesten van de rups te verwijderen.

Nesten wegzuigen

In Zeist zuigen we de nesten weg en voeren ze af. Dit is de meest veilige methode waarbij geen haartjes vrijkomen. We geven prioriteit aan plekken waar veel mensen en kinderen met grote regelmaat komen zoals in de buurt van scholen, speeltuinen, fiets- en voetpaden.

Biologisch bestrijdingsmiddel

In 2018 waren er in heel Nederland en ook in Zeist meer eikenprocessierupsen dan daarvoor. Afgelopen najaar zijn er 3 maal zoveel eikenprocessievlinders gevangen als in 2017. We gaan er daarom vanuit dat het aantal rupsen in 2019 groter wordt dan in 2018. Door nu op enkele plekken met een biologisch bestrijdingsmiddel te gaan werken zorgen we dat we straks meer tijd hebben voor de reguliere bestrijding op locaties waar veel mensen komen.

We gaan dit jaar op 4 lanen eikenbomen preventief behandelen met het biologische bestrijdingsmiddel Xen-Tari. Dit  is op de Koelaan, een deel van de Blikkenburgerlaan, een deel van de Krommerijnlaan en de Panweg. Het middel wordt in de kroon van de bomen geblazen, de druppels krijgen een negatieve lading mee en worden daardoor aangetrokken tot de bladmassa van de eikenbomen. Hierdoor wordt het nestelen van de rups grotendeels voorkomen.

Het biologische middel Xen-Tari is het meest toegepaste biologische bestrijdingsmiddel in Nederland. Het is een bacteriepreparaat. Als de rupsen het blad eten, krijgen ze ook de bacterie mee naar binnen en raken ze geïnfecteerd. Het middel is alleen schadelijk voor de eikenprocessierups en verwante rupsen, maar niet voor mensen en andere insecten en dieren. In gebieden waar volgens de beheerkaart van de Vlinderstichting actieve vlinders zijn waargenomen gebruiken we geen biologisch bestrijdingsmiddel. Als het nodig is zuigen we daar de nesten weg.

Natuurlijke bestrijding

De eikenprocessierups duikt de afgelopen jaren op steeds meer plekken in Zeist op. De gemeente gaat daarom de komende jaren de natuurlijke bestrijding van de eikenprocessierups onderzoeken zoals het inzetten van nestkasten voor koolmezen en door het aanplanten van soorten om natuurlijke vijanden (sluipwespen, sluipvliegen, gaasvliegen en zweefvliegen) van de eikenprocessierupsen te lokken.

Particuliere bomen

U bent zelf verantwoordelijk voor de controle van uw eigen bomen en struiken. Als u de eikenprocessierups signaleert op uw terrein, dan dient u zelf een deskundig bedrijf in te schakelen om de rups te verwijderen.

De aanwezigheid van eikenprocessierupsen in gemeentebomen kunt u online aan ons melden. U kunt de melding natuurlijk ook telefonisch doorgeven via 14 030.

Online melden

In Zeist planten we elk jaar verschillende soorten bomen terug, zowel inheems als uitheemse soorten. Een boomsoort is inheems als deze hier van nature voorkomt en een uitheemse soort komt van nature niet in Nederland voor. Dit doen we om voldoende diversiteit te hebben in ons bomenbestand.

Op dit moment hebben veel boomsoorten last van ziektes of plagen. Denk bijvoorbeeld aan de kastanjebloedingsziekte, de essentaksterfte, iepziekte of de massaria ziekte. Als we al deze boomsoorten zouden wegstrepen, blijft er op dit moment een hand vol boomsoorten over die (nu) resistent zijn. De eik is een inheemse boom die van oorsprong in Zeist voorkomt. Deze boomsoort heeft hier een cultuurhistorische waarde en is een beeldbepalende boomsoort in zijn formaat. Eiken zijn bekend om hun rijkdom aan insecten die kunnen voorkomen en daardoor waardevol voor de biodiversiteit. De eik heeft een lange doorlooptijd en heeft buiten de eikenprocessierups geen andere ziektes.

Bij iedere plantlocatie wordt gekeken wat de juiste soort is om aan te planten. Ruimte, grondsoort en locatie is hierbij van belang. Er kan dus gekozen worden voor het aanplanten van eiken.