Onderscheidingen

Het is een vertrouwd fenomeen: de "lintjesregen". Minstens één keer per jaar brengt ze ons in aanraking met het stelsel van Koninklijke Onderscheidingen. Een vernieuwd stelsel inmiddels, want het oude sluit niet meer aan bij de huidige maatschappelijke verhoudingen en ontwikkelingen. In het nieuwe stelsel ligt de nadruk op bijzondere persoonlijke verdiensten of prestaties van de betrokkene. Of sprake was van een karaktervolle en voorbeeldige plichtsvervulling, is een aanvullende eis. Dit betekent dat het "lintje"in principe voor iedereen bereikbaar is.

Benoeming in een Orde

Iedere benoeming valt binnen een zogenaamde Orde. De meest voorkomende is de Orde van Oranje Nassau, ingesteld op 4 april 1892. Het is ook mogelijk dat een Nederlander wordt benoemd in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Deze Orde is ingesteld op 29 september 1815.

Rangen

Een Orde is verdeeld in rangen. De meest gebruikelijke zijn die van Ridder of Officier in de Orde van Oranje Nassau. Nieuw is de ridderlijke graad van Lid in de Orde van Oranje Nassau. De eremedailles in brons, zilver of goud worden in het nieuwe decoratiestelsel niet meer uitgereikt. Dat neemt niet weg dat hun waarde behouden blijft.

Versierselen en draagspeld

Wie gedecoreerd wordt, ontvangt niet alleen de officiële versierselen in metaal, maar soms ook een zogenaamde draagspeld. Bovendien zendt de Kanselarij der Nederlandse Orden nog een daarbij behorende oorkonde aan de onderscheidene.

Overlijden

Een Koninklijke Onderscheiding is zeer persoonlijk. Om die reden dient de medaille bij overlijden van de onderscheidene te worden teruggestuurd naar de Kanselarij der Nederlandse Orden, Nassaulaan 18, 2514 JF Den Haag. De familie mag de draagspeld behouden.

Onderscheiding aanvragen

Aanvragen voor onderscheidingen die op Koningsdag (27 april) worden toegekend, moeten vóór 1 juli het jaar daarvoor worden ingediend. Ook is het mogelijk dat een Koninklijke Onderscheiding wordt verleend bij bijzondere gelegenheden (jubilea, en dergelijke). In zo’n geval kan van 27 april worden afgeweken. Ook hier geldt de standaardregel: een half jaar van tevoren aanvragen. De betrokkene mag de onderscheiding nooit zelf aanvragen. Gewoonlijk gebeurt dit door iemand uit zijn of haar omgeving. Hier kunt u het voorstelformulier downloaden om de onderscheiding aan te vragen. Mogelijk wordt de aanvrager nog benaderd voor aanvullende informatie. 

Besluitvorming

De commissaris van de Koning zendt het voorstel met zijn advies en dat van de burgemeester aan het Kapittel voor de civiele orden. Op zijn beurt voorziet het Kapittel het voorstel van advies en stuurt voorstel en advies naar de minister onder wiens verantwoordelijkheid het voorstel past. Deze minister doet uiteindelijk de voordracht voor het koninklijk besluit tot verlening van de onderscheiding.

De aanvraag voor een koninklijke onderscheiding moet worden gedaan bij de gemeente. Een aanvraag moet betrekking hebben op iemand anders; u kunt dus geen aanvraag indienen voor uzelf. Neemt u voor het aanvragen van een Koninklijke Onderscheiding contact op met het bestuurssecretariaat van de gemeente Zeist via telefoonnummer 14 030.