Monument verduurzamen

Inwoners van de gemeente Zeist houden van hun monumenten. Ze geven de gemeente haar bijzondere karakter. Verduurzaming van monumenten is noodzakelijk zodat hun bewoners er ook in de toekomst betaalbaar en prettig in kunnen blijven wonen. Lees hieronder hoe u in 5 stappen uw monument kunt verduurzamen.

Allereerst is het goed te weten dat voor het opknappen of verbouwen van een monument vaak een vergunning nodig is. Niet alleen voor werk aan de voorgevel. Ook werk aan de voor-, zij- en achterkant, én voor werk aan de binnenkant moet u vaak een vergunning aanvragen. Het goede nieuws is dat adviseurs van Mijn Groene Monument en van de gemeente klaar staan om u te helpen.

Stappenplan verduurzamen monument

  1. Stap 1: voorbereiding

    Status: Actief Opvolgingsnummer: 1

    Bedenk eerst: wat wilt u bereiken? Hoeveel geld kunt u investeren in uw woning en wat wilt bereiken met isoleren. Of wilt u al aardgasvrij worden? Kunt u de werkzaamheden combineren met onderhouds- of verbouwingsplannen? Breng ook in kaart hoe u intensief u de ruimtes in uw woning gebruikt, welke isolatiemaatregelen al zijn uitgevoerd en wat uw energieverbruik nu is. 

  2. Stap 2: ga langs een (gratis) adviseur

    Status: Actief Opvolgingsnummer: 2

    Het verduurzamen van uw monument is meestal niet eenvoudig. Daarom hebben we in Zeist een onafhankelijk adviespunt dat u daarbij kan helpen: Mijn Groene Monument(Verwijst naar een externe website). Hun advies is deels gratis en deels tegen lage kosten (ongeveer 50 euro). Mijn Groene Monument heeft veel kennis van isoleren, energie besparen en duurzame energie opwekken, specifiek gericht op monumenten. Ook kan Mijn Groene Monument u helpen met vragen over subsidies en leningen voor monumenteigenaren. 

    Mijn Groene Monument zit in het Regionaal Energiecentrum (Slotlaan 279). Daar staat ook een duurzaam monumentenhuisje: dat laat zien hoe u de meest voorkomende isolatiemaatregelen in historische woningen kunt uitvoeren.

    Heeft u een bedrijf in een monumentaal pand? Dan kunt u terecht bij Mijn Groene Bedrijf(Verwijst naar een externe website). 

    Woont u in een monumentaal appartementencomplex met een vereniging van eigenaren? Dan helpt Mijn Groene VvE(Verwijst naar een externe website) u.

  3. Stap 3: naar adviseur van de gemeente

    Status: Actief Opvolgingsnummer: 3

    Weet u in grote lijnen wat u wilt gaan doen? Wilt u een concreet plan maken waarin staat wat u wilt gaan aanpassen en verbouwen? Neem dan contact op met de gespecialiseerde gemeentelijk adviseur voor duurzame monumenten. Hij helpt u bij het volgende:

    1. In de voorbereiding van uw vergunningaanvraag, kan de adviseur van de gemeente u gratis adviseren over uw monument en uw vergunningaanvraag. In dit advies kan aan bod komen: isolatie, ventilatie & verwarming, opwekking van duurzame energie, waterverbruik en herbruikbare materialen. De monumentale waarde en toegestane bouwtechnieken zijn hierbij bepalend voor de verduurzamingsmaatregelen. 
    2. Voor sommige maatregelen heeft u géén vergunning nodig: lees meer over deze uitzonderingen. Onze adviseur kan u er meer over vertellen.
    3. Voor veel veranderingen aan uw monument, ook aan de binnenkant, heeft u een vergunning nodig. Ga daarom na welke voorwaarden de gemeente stelt aan uw plannen, en welke criteria de gemeente hanteert bij het beoordelen van uw vergunningaanvraag. Als u vervolgens nog vragen heeft, kunt u terecht bij de gemeentelijk adviseur.

  4. Stap 4: vraag de vergunning aan

    Status: Actief Opvolgingsnummer: 4

    Als uw plan klaar is, en u heeft gecheckt welke voorwaarden de gemeente stelt aan uw vergunningaanvraag, kunt u een vergunning aanvragen via omgevingsloket.nl(Verwijst naar een externe website).

  5. Stap 5: De uitvoering

    Status: Actief Opvolgingsnummer: 5

    Zoek één of meer ervaren bouwbedrijven met kennis van monumenten die het plan kunnen uitvoeren. U vindt ze bijvoorbeeld op de website van Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg(Verwijst naar een externe website) of op de website ‘monumenten.nl’ van het Restauratiefonds(Verwijst naar een externe website). 

    Wacht met de uitvoering totdat u de omgevingsvergunning hebt gekregen. Vergeet niet naar gespecificeerde facturen te vragen, die heeft u nodig bij het aanvragen van subsidies. Het is ook verstandig om foto’s te maken tijdens de bouwwerkzaamheden. Bijvoorbeeld van het geplaatste isolatiemateriaal, voordat dat achter een afwerking verdwijnt.

Er zijn diverse subsidies en mogelijkheden voor leningen voor monumenteigenaren. Hierover kunt u ook informatie vinden op de website van het Restauratiefonds(Verwijst naar een externe website).

Mogelijk wilt u weten wat de huidige situatie van uw monument is. En wat de mogelijkheden voor verduurzaming zijn. Dat kan op 2 manieren:

  1. gratis: de online zelfscan doen via de website van het Nationaal Restauratiefonds (NRF).(Verwijst naar een externe website)
  2. tegen betaling: een professional kan een DuMo-scan uitvoeren(Verwijst naar een externe website). Deze scans bestaan in 3 verschillende vormen: de Quickscan (niveau 1), het Haalbaarheidsonderzoek (niveau 2) en het Maatwerkadvies (niveau 3). 

Om de drempel voor monumenteneigenaren te verlagen, vergoedt het Restauratiefonds een deel van het duurzaamheidsadvies(Verwijst naar een externe website) van de betrokken DuMo-adviseurs. 

Een aantal professionals en monumenteigenaren zijn een collectief gestart om kennis, tips en ervaringen te delen over het verduurzamen van monumenten. Dit collectief heet het Duurzaam Monumenten Collectief(Verwijst naar een externe website). U kunt zich hierbij aansluiten: contactgegevens staan op de website van het collectief.

Vervolgschade en dure restauraties kunt u voorkomen door op tijd uw monument te onderhouden. Daarvoor is het nuttig om regelmatig een inspectie te laten uitvoeren. De Monumentenwacht Utrecht(Verwijst naar een externe website) kan dat voor u doen. 

In overleg met u, voert de Monumentenwacht regelmatig een inspectie uit. Mankementen die tot vervolgschade kunnen leiden, lossen ze (indien mogelijk) direct op. 

De Monumentenwacht maakt voor u een rapportage over de inspectie, met advies over sober en doelmatig onderhoud. Met de rapportage in de hand kunt u contact leggen met bedrijven die deskundig zijn binnen bepaalde vakgebieden zoals schilderwerk, metselwerk of dakbedekking. Als u lid bent van de Monumentwacht kunt u korting krijgen voor inspectie en kleine werkzaamheden.  

In het handboek ‘Een warme jas voor oude huizen’(Verwijst naar een externe website) staan uitgebreide, stevig onderbouwde beschrijvingen van goede, monumentvriendelijke isolatie-oplossingen. Als u dit handboek gebruikt bij uw vergunningsaanvraag, gaat het aanvraagtraject vaak flink sneller.

U bent verplicht een energielabel te laten opstellen(Verwijst naar een externe website) als u na 29 mei 2026 uw monument verkoopt, als u een nieuwe huurovereenkomst opstelt of als u een bestaande huurovereenkomst verlengt.

Meer informatie

Voor monumenteigenaren:

Voor professionals:

Scroll naar boven naar het begin van de paginainhoud