Omgaan met een te hoge of te lage grondwaterstand
Langdurige regen kan zorgen voor een hoge grondwaterstand. Daardoor kunnen woningen en bedrijfspanden overlast ervaren. In droge periodes kan de grondwaterstand juist te laag worden. Ook dat kan problemen veroorzaken.
Een te lage grondwaterstand kan leiden tot:
- Verdroging van planten en groen in tuinen en de openbare ruimte.
- Bomen die kwetsbaarder worden voor ziekten en plagen.
- Minder aanvulling van het grondwater dat wordt gebruikt voor de drinkwatervoorraad.
Een te hoge grondwaterstand kan leiden tot:
- Water in kelders en kruipruimtes.
- Vocht in muren, waardoor schimmel in huis kan ontstaan.
- Overstroming van delen van een verdiepte tuin of een verlaagd parkeerterrein.
Een hoge of lage grondwaterstand is niet altijd te voorkomen. Wel kunt u zich voorbereiden op een periode van veel regen of juist langdurige droogte.
Onze gemeente ligt op de zijkant van een grote zandbult: de Utrechtse Heuvelrug. Het water dat op de Utrechtse Heuvelrug valt, trekt in die bult. Van daaruit vindt het grondwater heel langzaam haar weg naar de zijkanten van de Heuvelrug. Als er heel veel regen valt, leidt dat tot hoge grondwaterstanden op de zijkanten. Dit leidt tot overlast.
Hoge grondwaterstanden leiden niet overal in onze gemeente tot problemen. In sommige wijken en buurten hebben inwoners er meer last van dan in andere. Ook kan overlast ontstaan op plekken waar tuinen, percelen of parkeerplaatsen lager zijn aangelegd dan de omgeving.
Door klimaatverandering neemt de kans toe dat we vaker te maken krijgen met periodes van hoge of lage grondwaterstanden. Gemeente en het waterschap kunnen grondwateroverlast helaas niet voorkomen. Ook kunnen we een te lage grondwaterstand niet verhogen. De grondwaterstand is vooral afhankelijk van de hoeveelheid regen die valt.
Wel kunnen we samen met u proberen regenwater langer vast te houden. Dat kan door regenwater in de bodem te laten zakken in plaats van het af te voeren via het riool. Zo blijft meer water beschikbaar in droge periodes.
Het waterschap kan de waterstand in sloten verhogen of verlagen. In de woongebieden van onze gemeente zijn echter weinig sloten aanwezig. Daarom heeft deze maatregel meestal weinig effect op de grondwaterstand. Bovendien werkt dit effect langzaam.
Maatregelen om regenwater snel af te voeren, kunnen tijdens droge periodes juist leiden tot meer verdroging. Ook moeten maatregelen in verhouding staan tot het probleem. Sommige maatregelen zijn te ingrijpend voor de leefomgeving of brengen hoge kosten met zich mee. Het middel mag niet erger zijn dan de kwaal.
Het groen in uw tuin kan veel last hebben van droogte en een lage grondwaterstand. Gelukkig kunt u zelf maatregelen nemen om regenwater beter vast te houden.
Laat bijvoorbeeld regenwater van uw dak direct uw tuin in stromen door uw regenpijp af te koppelen van het riool. Hiervoor bieden wij gratis hulp en materialen aan. U kunt regenwater ook opvangen in een regenton of vijver.
Daarnaast helpt het om tegels te vervangen door planten, struiken of gras. Zo kan regenwater beter in de bodem zakken. Dat is niet alleen goed voor het grondwater, maar zorgt ook voor een koelere tuin tijdens warme dagen. Wilt u tegels uit uw tuin halen? Onze tegeltaxi haalt ze gratis bij u op.
Heeft u last van grondwater in uw kelder of kruipruimte? Of trekt vocht vanuit de bodem op in muren of vloeren? Dan kunt u uw kelder, souterrain of begane grondvloer waterdicht laten maken. Bent u huurder? Neem dan contact op met uw verhuurder.
Kies een deskundig bedrijf
Het waterdicht maken van een kelder of souterrain is specialistisch werk. Kies daarom een bedrijf met aantoonbare ervaring en goede referenties. Controleer ook of het bedrijf een keurmerk heeft van de VBR (Vereniging voor Betonreparatie). Op de website van de VBR(Verwijst naar een externe website) vindt u meer informatie over het keurmerk en de eisen waaraan aangesloten bedrijven moeten voldoen.
U kunt ook eerst een onafhankelijk adviseur inschakelen. Deze onderzoekt de situatie en stelt een adviesrapport op. Daarna kunt u een uitvoerend bedrijf zoeken dat de aanbevolen maatregelen uitvoert.
Vraag meerdere offertes aan
De kosten voor het waterdicht maken van een kelder verschillen sterk. Ze hangen onder andere af van:
- De grootte en staat van de kelder.
- De gekozen maatregel.
- De gebruikte materialen.
Vraag daarom meerdere offertes aan. Op de website van de Vereniging Eigen Huis(Verwijst naar een externe website) leest u waar u op kunt letten bij het vergelijken van offertes.
Mogelijke maatregelen
Er zijn verschillende manieren om een kelder waterdicht te maken:
- Injecteren van de kelderwanden.
- Aanbrengen van een waterdichte coating aan de binnen- of buitenzijde van de kelder.
- Aanbrengen van een nieuwe waterdichte bak in de bestaande kelder.
Een coating aan de buitenzijde vraagt vaak om graafwerkzaamheden en brengt meestal hogere kosten met zich mee. Een coating aan de binnenzijde is minder ingrijpend, maar kan minder goed werken als de waterdruk hoog is.
Vraag het uitvoerende bedrijf welke oplossing het meest geschikt is voor uw situatie. De effectiviteit en kosten verschillen per maatregel. Over het algemeen is injecteren het goedkoopst, gevolgd door een coating. Een waterdichte bak is meestal de duurste oplossing.
Maak duidelijke afspraken
Bespreek vooraf met het uitvoerende bedrijf:
- Wat de beste maatregel is voor uw situatie.
- Wanneer de werkzaamheden plaatsvinden.
- Tot welke grondwaterstand de ruimte waterdicht wordt gemaakt.
- Welke werkzaamheden worden uitgevoerd en welke niet.
- Welke garantie u krijgt en hoe lang deze geldt.
Maak deze afspraken bij voorkeur tijdens een bezoek op locatie. Spreek ook af dat rekening wordt gehouden met mogelijke toekomstige stijgingen van de grondwaterstand. Zo voorkomt u dat de overlast later opnieuw ontstaat.
De gemeente
Wij hebben een zorgplicht voor grondwater. Dat betekent dat wij ons inspannen om structurele grondwaterproblemen in de openbare ruimte zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Van structurele overlast is sprake als de overlast meerdere weken aanhoudt en dit gedurende meer dan drie aaneengesloten jaren gebeurt.
Onze maatregelen richten zich op de openbare ruimte binnen de bebouwde kom, zoals wegen, stoepen, pleinen en parken. Wij zijn niet verantwoordelijk voor grondwaterproblemen in particuliere ondergrondse ruimtes, zoals kelders en souterrains.
Meer informatie over onze verantwoordelijkheden vindt u in het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2022-2026(Verwijst naar een externe website).
Perceeleigenaren
Als eigenaar van een woning of perceel bent u verantwoordelijk voor het drooghouden van uw eigen terrein en gebouw. U bent bijvoorbeeld verantwoordelijk voor:
- Het waterdicht maken van een kelder of souterrain.
- Het beschermen van de onderkant van uw woning tegen grondwater.
- Het op de juiste hoogte houden van uw tuin.
- Het onderhouden van de kruipruimte onder uw woning.
Het waterschap
Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden(Verwijst naar een externe website) beheert de waterstanden in sloten, weteringen en andere watergangen.
De invloed van het waterschap op de grondwaterstand in de woongebieden van onze gemeente is beperkt. Zeker op de Utrechtse Heuvelrug kunnen grondwaterstanden nauwelijks worden gestuurd via het oppervlaktewater.