Beoordelingskader verduurzaming monumenten

Als u uw monument wilt verduurzamen, zult u in de meeste gevallen een vergunning moeten aanvragen. Bij sommige maatregelen geldt, dat u een goede kans op een vergunning heeft, als uw plannen voldoen aan een aantal voorwaarden. In meer ingewikkelde situaties behandelt de gemeente uw vergunningaanvraag als ‘maatwerk’. In dat geval beoordeelt de gemeente uw aanvraag op grond van het ‘Beoordelingskader Duurzame Monumentenregeling 2025’.

Hieronder leest u een aantal belangrijke punten uit dat beoordelingskader. Let wel: de tekst hieronder is slechts een selectie, een samenvatting. De volledige tekst staat in het beoordelingskader zélf.

Bij de beoordeling gebruikt de gemeente als basis het afwegingskader voor isolatiemaatregelen, van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Dit heeft de titel Verduurzaming van monumenten. Afwegingskader voor vergunningverlening(Verwijst naar een externe website).

De gemeente heeft voorkeur voor minder ingrijpende maatregelen 

Maatregelen in volgorde van meer tot minder kansrijk voor een vergunning: 

1. Maatregelen die geen of geringe aanpassingen omvatten van het beschermde monument of van onderdelen zonder monumentale waarde.
2. Maatregelen die weer ongedaan gemaakt kunnen worden, zonder dat er schade aan het monument ontstaat.
3. Maatregelen die niet zonder schade ongedaan gemaakt kunnen worden en die een blijvend karakter hebben.

Enkele belangrijke uitgangspunten die de gemeente meeweegt bij het beoordelen van een vergunningaanvraag

• Omkeerbare toevoegingen aan of bij het monument genieten de voorkeur boven het fysiek wijzigen van een monument. 
• Niet vanaf openbaar gebied zichtbare maatregelen genieten voorkeur boven zichtbare.
• Er moet aantoonbaar rekening gehouden zijn met de balans tussen de ingreep in het monument en het optimale resultaat voor het verduurzamen, conform de Zeister principes.
• Principes van de restauratieladder worden toegepast (behouden verdient de voorkeur boven vernieuwen).

Het beoordelingskader bevat extra criteria voor de volgende maatregelen 

• Maatwerk toetsings- en beoordelingscriteria voor zonnepanelen
• Maatwerkcriteria voor installaties
• Isolatieglasladder voor beschermde monumenten

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit) adviseert het college van B&W

Uw vergunningaanvraag wordt ook beoordeeld door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. De commissie adviseert het college van Burgemeester en Wethouders over uw aanvraag.

De commissie adviseert op grond van de beoordelingsregels voor de omgevingsvergunning bij een rijksmonumentenactiviteit en op grond van de ‘Toepassing beoordelingsregels bij advisering over gebouwde en aangelegde rijksmonumenten. Uitgangspunten voor de adviespraktijk’. 

De commissie adviseert in ieder geval aan de hand van deze uitgangspunten: 

• het voorkomen van ontsiering, beschadiging of sloop van monumenten
• het voorkomen van verplaatsing van monumenten of een deel daarvan, tenzij dit dringend is vereist voor het behoud van die monumenten
• het bevorderen van het toekomstbestendig gebruik van monumenten, zo nodig door wijziging van die monumenten, rekening houdend met de monumentale waarden

Daarbij kijkt de commissie ook naar:

• Het afwegingskader voor verduurzamen en de handreiking voor zonnepanelen van RCE.
• Programma van eisen in relatie tot mogelijkheden van het monument.
• Verduurzamingsprincipes van Zeist, de nationale restauratieladder en de principes van restauratiekwaliteit.
• Regels in het tijdelijke Omgevingsplan .
• De kwaliteit van het ontwerp en de voorgenomen uitvoering.
• De gevolgen voor cultuurhistorische waarden, bouwkundige en bouwfysische aspecten.

Het college weegt het advies van de CRK mee

Het college beoordeelt het CRK-advies en kijkt daarnaast ook naar: 

• Duurzaam gebruik / mogelijkheden en eisen vanuit duurzaamheid (techniek, materialen, installaties).
• Toekomstperspectief: bijdrage aan energietransitie en mate van CO₂-reductie en milieuvriendelijkheid.
• Belang van de aanvrager van de vergunning: bestrijding energie-armoede, persoonlijke wensen voor gebruik en comfort.
• Maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak / sociaal-maatschappelijke doelstelling (bijvoorbeeld bij een monumentale kerk of school);
• Adviezen en regels vanuit andere relevante wet- en regelgeving.